Autyzm

Znajdź psychoterapeutę specjalizującego się terapii autyzmu.

Zadzwoń lub napisz

Społeczeństwo przyzwyczajone jest do pewnych wzorców zachowań, które są respektowane i uznawane za mieszczące się w tzw. normie. Do różnego rodzaju odstępstw podchodzi się bardzo sceptycznie i najczęściej wynika to z braku wiedzy na temat przyczyn nieszablonowego zachowania. Na takie przykre sytuacje braku akceptacji i zrozumienia narażone są szczególnie dzieci, u których zdiagnozowano autyzm. Jest to bardzo krzywdzące podejście, ponieważ dzieci z autyzmem są wyjątkowe i potrzebują ogromnych nakładów cierpliwości oraz miłości swoich rodziców lub opiekunów. Warto edukować czym jest autyzm, skąd się bierze, jak sobie z nim radzić. Poniżej prezentujemy aktualny stan wiedzy o autyzmie, zwrócimy uwagę na przyczyny powstawania autyzmu, rodzaje autyzmu oraz postępowanie w przypadku zdiagnozowania autyzmu u dziecka.

 

Co to jest autyzm?

 

Nazwa „autyzm” ma swoje pochodzenie od greckiego słowa „autos”, co w tłumaczeniu oznacza słowo “sam”. Pojęcie autyzm zostało zapoczątkowane w 1911 roku przez szwajcarskiego psychiatrę Eugena Bleulera. Lekarz podjął próbę opisania braku umiejętności podtrzymania relacji z otaczającym światem. Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób ICD-10 określa autyzm jako zaburzenie w rozwoju, w którym występują problemy w komunikacji swoich uczuć otoczeniu, a zmysły nie są spójne z wrażeniami, jakie dziecko autystyczne przeżywa. Może objawiać się m.in opóźnieniem w rozwoju mowy.  Ponadto autyzm jest zaburzeniem rozwoju mózgu i potrafi zaburzyć interakcje społeczne, komunikację i strefę behawioralną dziecka. Ścieżka rozwojowa takiego dziecka odbiega od dotychczas wypracowanej przez społeczeństwo, a mózg dziecka autystycznego pracuje w nietuzinkowy sposób. Około cztery razy częściej z diagnozą autyzmu borykają się chłopcy niż dziewczynki. Mimo to dziewczynki z autyzmem bardzo często mają inne objawy świadczące o zaburzeniu, co dodatkowo powodowane jest trudniejszą diagnozą i opóźnieniem w jej postawieniu. U dziecka z autyzmem można zaobserwować również brak spontanicznej potrzeby dzielenia się, brak spontanicznej różnorodności zabawy np. w udawanie, czy odgrywanie ról.

 

Autyzm zalicza się do zaburzeń neurologicznych, a jego nazewnictwo czasem przybiera postać spektrum autyzmu i tak często jest określany. Statystycznie szacuje się, że około 1 na 500 dzieci może mieć autyzm, natomiast liczby te cały czas notują wzrost. Autyzm to zaburzenie, którego objawy można znacząco złagodzić i poprawić funkcjonowanie dzieci autystycznych, jednak jest to bardzo trudna praca terapeutyczna dla rodzica, jak również dziecka.


 

Rodzaje autyzmu

 

Spektrum autyzmu obejmuje wiele zaburzeń, które mają różne symptomy i stopień nasilenia. Wyróżnić można następujące rodzaje autyzmu:
 

Autyzm wczesnodziecięcy – jest to najczęstsza postać autyzmu, szczególnie często diagnozowana u chłopców.  Wyróżnić można następujące objawy autyzmu wczesnodziecięcego
 

  • niewypowiedzenie ani jednego słowa do 16 miesiąca życia, 

  • dziecko nie reaguje na wymawiane imię przez rodzica lub opiekuna, 

  • unika kontaktu wzrokowego, 

  • izoluje się, 

  • ma słabą integrację zachowań społecznych, 

  • dziecko ma problem z komunikowaniem swoich uczuć, 

  • posiada wybitna pamięć mechaniczną.

     

Autyzm atypowy – pierwsze objawy autyzmu atypowego pojawiają się bardzo późno po 3-cim roku życia, a nawet i później. Jest to lżejsza odmiana autyzmu. Dorosłe osoby z autyzmem atypowym mogą łatwiej i szybciej przystosować się do otoczenia, a to wszystko dzięki terapii, która została prowadzona na bardzo wczesnym etapie pojawienia się diagnozy autyzmu.


Do głównych objawów autyzmu atypowego zaliczyć można takie symptomy jak : 

  • zaburzenia mowy, 
  • unikanie kontaktu wzrokowego, 
  • brak wykazywania interakcji społecznych, 
  • agresja,
  • autoagresja, 
  • izolacja od rówieśników, 
  • wykonywanie stereotypowych zadań.

     

Zespół Aspergera – zwany też zamiennie jako syndrom Aspergera.  Nazwa pochodzi od nazwiska austriackiego pediatry Hansa Aspergera, który opisał zachowanie dzieci pozostawione pod jego opieką, które miały trudności z nawiązywaniem relacji, nie rozumiały pewnych gestów i uczuć swoich rówieśników oraz były niezdarne. Zespół Aspergera jest jedną z łagodnych postaci autyzmu. Objawia się głównie tym, że dziecko ma upośledzone umiejętności społeczne, przejawia znaczną niechęć do pracy w grupie, posiada obsesyjne zainteresowania i hobby np. potrafi kolekcjonować zabawki z pociągami albo samochodami, nie akceptuje zmian, nie chce się do nich dostosować, woli wykonywać obowiązki rutynowo według swojego wypracowanego schematu, nie potrafi komunikować się gestami lub znakami. Dzieci dotknięte syndromem Aspergera rozwijają się prawidłowo, nie występuje u nich zaburzenie mowy tak, jak ma to miejsce w autyzmie dziecięcym. Jest im łatwiej zaadaptować się do społeczności.



Zespół Aspergera - diagnoza i terapia

 

 

Upośledzenie zdolności niewerbalnego uczenia się – schorzenie to bardzo przypomina zespół Aspergera. Objawia się głównie nadwrażliwością na zmysły, dziecko nie potrafi komunikować się gestami niewerbalnymi, posiada bogate słownictwo, przejawia trudności w zakresie równowagi, rysowaniu i pisaniu. Dziecko z upośledzeniem zdolności niewerbalnego uczenia się nie potrafi sobie wyobrazić pewnych rzeczy, ma problemy w kontaktach z innymi dziećmi, w późniejszym rozwoju wszelkie związki frazeologiczne interpretuje dosłownie, nie rozumie przenośni. Dziecko z upośledzonymi zdolnościami niewerbalnego uczenia się ma stereotypowe wzorce zachowania.

 

Całościowe zaburzenie rozwoju nie zdiagnozowane inaczej (PDD-NOS) z kolei objawia i diagnozuje się we wczesnym dzieciństwie. Dziecko przejawia trudności w kontaktach z rówieśnikami, jest słabe fizycznie i ma nietypowe zachowania. To właśnie do tego typu autyzmu zalicza się zespół Hellera i zespół Retta.

 

Zaburzenia semantyczno-pragmatyczne – osoby z tego typu autyzmem mają trudności w rozumowaniu i rozmawianiu z innymi. Nie potrafią zrozumieć przenośni, metafor, anegdot, związków frazeologicznych, ukrytych znaczeń lub idiomów.

 

Zespół wielu złożonych zaburzeń rozwojowych – przejawia się głównie pewnymi cechami zaburzeń emocji, trudnościami w komunikacji z rówieśnikami. Dziecko cierpi na zaburzenia myślenia oraz ma ograniczone wzorce zachowań, nie wie, w jaki sposób ma postępować w grupie do której należy. 

 

Hiperleksja – charakteryzuje się tym, że obciążony tym schorzeniem nie rozumie języka, którym mówi, nie potrafi się zintegrować ze społeczeństwem, jego zmysły są nadwrażliwe, posiada zachowania autostymulacyjne np. kołysanie się, trzepotanie dłońmi, skakanie, kręcenie wokół własnej osi.

 

leczenie ADHD - psycholog online

 

 

U kogo najczęściej występuje autyzm? Przyczyny jego występowania




Bardzo trudno jednoznacznie udzielić odpowiedzi na pytanie, co odpowiada i determinuje występowanie autyzmu. Przyczyny autyzmu są różnorakie, jednak za główną przyczynę powstania autyzmu uznaje się czynniki genetyczne. Potwierdzono, że istnieje spora liczba genów odpowiedzialnych za powstanie autyzmu u dziecka.

 

Przede wszystkim autyści posiadają nieprawidłowości w funkcjonowaniu mózgu w kilku jego rejonach, a poziom serotoniny i innych neuroprzekaźników jest niewystarczający. To właśnie około 20% przypadków autyzmu związanych jest z mutacją genetyczną, która niesie ryzyko wystąpienia autyzmu w rodzinie.

 

Udowodniono, że leki przeciwdrgawkowe oraz antydepresanty mogą być także przyczyną autyzmu. Zaburzenie może być spowodowane również niedotlenieniem w łonie matki, przedwczesnym porodem przed 26 tygodniem ciąży, ciążą mnogą – bliźniaki, trojaczki. Autyzm znacznie częściej występuje u obydwóch bliźniaków jednojajowych, niż u bliźniaków dwujajowych. Zajście w kolejną ciążę w mniej niż w rok pomiędzy pierwszym, a drugim i kolejnym dzieckiem może powodować, że dziecko może być zagrożone autyzmem. Groźne jest przyjmowanie medykamentów w trakcie trwania ciąży i wszelkiego rodzaju infekcje wirusowe. Jeśli rodzice chcą zdecydować się na swoje potomstwo w późnym wieku, to muszą liczyć się z tym, że u ich dziecka może pojawić się autyzm zwłaszcza jeżeli dojrzały jest wiek ojca.

Niebezpieczne jest także urodzenie dziecka z niską jego wagą. Jeśli w rodzinie wystąpiły przypadki autyzmu, warto wziąć pod uwagę, że przyszłe dziecko również może cierpieć na autyzm. Za spektrum autyzmu odpowiedzialny jest zespół łamliwego chromosomu X, choroby genetyczne oraz mutacje genetyczne. Występowanie autyzmu związane jest z kilkoma czynnikami, które występują jednocześnie. Genetyka łączy się z czynnikami zewnętrznymi, dlatego istnieje wiele dróg, które prowadzą do autyzmu.

 

Jak rozpoznać autyzm?

 

Pierwsze objawy można zaobserwować podczas okresu dziecięcego, a jedną z głównych niepokojących cech jest brak reakcji dziecka autystycznego na polecenie. Dziecko zamyka się w swoim świecie, który jest na tyle dla niego interesujący, że nie widzi potrzeby opuszczania go i rozmawiania z ludźmi poza nim. Jego rozwój i funkcjonowanie społeczne zostaje w ten sposób zaburzone. Przestaje być zainteresowane wchodzeniem w interakcje z rówieśnikami, staje się odludkiem, odsuwa się w cień. Z czasem rezygnuje z możliwości wszelkich kontaktów z osobami w swoim otoczeniu i zaczyna traktować je jak powietrze.
 

Dziecko z autyzmem odczuwa dyskomfort w wyniku dotyku rodzica lub opiekunów i sygnalizuje brak chęci na czułość poprzez opór. Odczuwa ból, ale nie skarży się, gdy dzieje mu się krzywda. Nie przejawia również radości, kiedy otrzyma nową zabawkę. Jego uczucia są przygaszone i stłumione, a on sam nie rozumie gestów, uśmiechów, machania ręką.

 

Dziecko z autyzmem przestaje mówić, a jeśli już musi, to jego składnia jest nielogiczna i powtarza niezrozumiałe zwroty zasłyszane w telewizji lub Internecie. Inną cechą autyzmu, która występuje u dziecka są charakterystyczne gesty i tiki, np. machanie rękami, kręcenie się w kółku. Ma zaburzoną selektywność przywiązania do przedmiotów – gdy ktoś zabierze mu jego ulubioną zabawkę to wpada w panikę. Nie lubi zmian i wybiera zawsze taką samą trasę powrotną, te same przedmioty, ubrania, zabawki. Funkcjonowanie dzieci autystycznych jest na swój sposób wyjątkowe, ponieważ wykształciły w sobie niesamowitą pamięć. Potrafią zapamiętać wiele szczegółów do tego stopnia, że stają się ekspertami w tej dziedzinie. Niestety nie potrafią tego wykorzystać w szkole, natomiast łatwo stają się agresywne, odczuwają lęk, a ich sen jest zaburzony.

 

Sposoby diagnozowania autyzmu

 

Rozpoznanie autyzmu to długotrwały proces, ponieważ rozpoczyna się od obserwacji dziecka, a później przechodzi w kolejne fazy i zalecenia w celu przeprowadzenia bardziej szczegółowych badań. Diagnozę autyzmu może postawić zespół lekarzy, do których zalicza się psychologa, psychiatrę, neurologa i pedagoga specjalnego. Diagnostyka psychologiczna polega na obserwacji dziecka podczas zabawy, jak zachowuje się w samotności oraz podczas pracy z terapeutą. Lekarz neurolog musi z kolei ocenić pracę mózgu i układu nerwowego, pediatra bada rozwój dziecka, a psychologowie i pedagodzy sprawdzają, jakie umiejętności dziecko już nabyło, czy potrafi czytać, pisać, jak radzi sobie z emocjami. W diagnozie spektrum autyzmu ważne jest umiejętne rozróżnienie go od innych zaburzeń, które mogą charakteryzować się podobnymi symptomami.

 

Pomocne mogą w diagnozie autyzmu okazać się specjalistyczne testy, które dzieli się na przesiewowe i profesjonalne, a ich celem jest potwierdzenie lub wykluczenie występowania autyzmu u badanego dziecko. Kluczowym testem na autyzm jest ADOS, który stanowi protokół obserwacji dziecka i sygnalizuje występowanie cech charakterystycznych u małego pacjenta. ADOS skuteczny jest już w diagnozie dzieci od pierwszego roku życia, a także będzie się sprawdzał w diagnostyczne młodzieży oraz dorosłych ze spektrum autyzmu.



Podkreślić warto, że w diagnostyce autyzmu u dzieci istotne jest holistyczne spojrzenie na potwierdzenie autyzmu, które powinno opierać się także na badaniach krwi, moczu, badaniu u laryngologa, badaniach genetycznych, okulistycznych, metabolicznych a także neurologicznych.

 

Jak leczyć autyzm?

 

Autyzm to zaburzenie rozwoju mózgu, dlatego nie ma szansy go całkowicie wyleczyć. Natomiast szeroko rozumiane leczenie spektrum autyzmu opiera się na psychoedukacji i psychoterapii, które znacząco mogą poprawić funkcjonowanie dziecka, jak również całej rodziny. Kluczowy jest czas postawienia diagnozy, czym wcześniej wiadomo o tym, że dziecko ma autyzm tym lepiej dla poprawy jego sprawności. 
 



psycholog dziecięcy - diagnoza i leczenie autyzmu



Należy, jak najszybciej wdrożyć terapię wspomagającą w konsultacji ze specjalistami takimi jak neurolog, psycholog, pediatra, psychiatra czy też logopeda. Specjaliści pracujący z dziećmi autystycznymi dokładnie wiedzą, że niektóre obszary ich mózgu są uśpione, dlatego starają się je efektywnie pobudzić.  W leczeniu farmakologicznym autyzmu stosuje się neuroleptyki, stymulanty, środki antydepresyjne. Psychiatryczne leczenie autyzmu jest mało skuteczne i staje się ostatecznością.  Wiele badań potwierdza, że leczenie farmakologiczne nie wzmacnia rozwoju dziecka, jedynie ma wpływ na jego zachowanie. 

Najnowsze metody leczenia autyzmu polegają na zapewnieniu dziecka lepszego funkcjonowania w przyszłości. Pomocna może okazać się rehabilitacja, która jest w stanie zmniejszyć nasilenie objawów autyzmu. To właśnie wszystko zależy do jakich specjalistów trafi dziecko po otrzymaniu diagnozy, bowiem tym uwarunkowana jest jego przyszłość. Czy w leczeniu autyzmu pomocna będzie psychoterapia ? Oczywiście, że tak i jest szczególnie zalecana przez wielu specjalistów.  Przykładowo terapia dba o regulowanie niepożądanych zachowań dziecka, jak również jej założeniem jest rozwijanie deficytowych zachowań u małego pacjenta. Celem psychoterapii jest doprowadzenie dziecka do takiego etapu, w którym będzie korzystało ze swoich wyuczonych umiejętności w codziennym funkcjonowaniu oraz bez problemu będzie posiadać umiejętność komunikowania się z innymi w swoim otoczeniu. 
 

autyzm leczenie - psycholog onlline

 



Literatura
Autyzm wyzwaniem naszych czasów , pod redakcją Tadeusza Gałkowskiego i Joanny Kossewskiej Wydawnictwo Naukowe AP, Kraków 2000 


Nasi psychoterapeuci dzieci i młodzieży

Zuzanna Bończyk
EN EN
Zuzanna Bończyk PSYCHOTERAPEUTA, PSYCHOLOG
TERAPIA SKONCENTROWANA NA ROZWIĄZANIU
Psychoterapeuta dorosłych, Psychoterapeuta dzieci i młodzieży
Ataki Paniki Bezsenność Depresja Emocje, gniew Kryzys Strata, żałoba Lęk Poczucie własnej wartości Relacje z ludźmi Stres Wychowawcze problemy
+ więcej
Katarzyna Rybacka
Katarzyna Rybacka PSYCHOTERAPEUTA, PSYCHOLOG
TERAPIA INTEGRACYJNA
Psychoterapeuta dorosłych, Psychoterapeuta dzieci i młodzieży
Ataki Paniki Bezsenność Depresja Depresja poporodowa Emocje, gniew Kryzys Strata, żałoba Lęk Lęk o zdrowie Lęki społeczne Obsesyjno-kompulsyjne zaburzenia Poczucie własnej wartości Relacje z ludźmi Stres Wychowawcze problemy Związek, małżeństwo
+ więcej
Katarzyna Czerwińska
EN EN
Katarzyna Czerwińska PSYCHOTERAPEUTA, SEKSUOLOG, PSYCHOLOG
TERAPIA INTEGRACYJNA
Psychoterapeuta dorosłych, Psychoterapeuta dzieci i młodzieży, Psychoterapeuta rodzin, Seksuolog
Ataki Paniki Bezsenność Depresja Emocje, gniew Kryzys Lęk Lęk o zdrowie Lęki społeczne Obsesyjno-kompulsyjne zaburzenia Poczucie własnej wartości PTSD Relacje z ludźmi Stres Seksualne problemy Trauma Związek, małżeństwo
+ więcej
Aleksandra Wegner
Aleksandra Wegner PSYCHOTERAPEUTA, PSYCHOLOG
TERAPIA PSYCHODYNAMICZNA
Psychoterapeuta dorosłych
Ataki Paniki Depresja Emocje, gniew Kryzys Strata, żałoba Lęk Osobowości zaburzenia (np. narcystyczne, borderline) Relacje z ludźmi Stres Związek, małżeństwo
+ więcej

Autyzm u dziecka - warto to wiedzieć

Jakie zachowania wykluczają autyzm ?

Wśród zachowań, które mogą posłużyć do wykluczenia autyzmu wymieniamy m.in.: nawiązywanie relacji z innymi dziećmi i chęć wspólnego bawienia się, bowiem dzieci z autyzmem najczęściej nie mówią i stronią od kontaktu z innymi. Autyzm wykluczyć można również w przypadku, gdy dziecko w zabawie jest pomysłowe i kreatywne, potrafi bawić się różnego rodzaju przedmiotami i wymyślać różnego rodzaju zabawy.

Ponadto trzeba mieć na uwadze, że dzieci z autyzmem nie reagują na stany emocjonalne innych osób lub reagują nieadekwatnie, dlatego jeśli Twoje dziecko bez problemu śmieje się, gdy inni się śmieją lub wzrusza się gdy widzi, że inne dziecko płacze to można wykluczyć autyzm.

Jak bawi się dziecko z autyzmem ?

Dzieci z autyzmem najczęściej nie potrzebują do zabawy żadnych zabawek czy przedmiotów. W dużej mierze również bawią się same i nie inicjują zabawy z innymi dziećmi. W samym procesie zabawy zachowują się bardzo schematycznie i nie lubią zmian.

Dzieci z autyzmem mogą mieć tendencje np.: do rozstawiania zabawek zamiast się nimi bawić. Nie rozumieją również symbolicznej zabawy, czyli używania zabawek czy przedmiotów, które mogą określać np. postać z bajki.
 

Czego boją się dzieci z autyzmem?

Dzieci autystyczne przede wszystkim boją się wszelkiego rodzaju zmian, zwłaszcza tych związanych ze swoim środowiskiem czy codziennym funkcjonowaniem. Dzieci z autyzmem boją się wszelkiego kontaktu fizycznego od przytulenia po zwykłe podanie ręki, a przerażenie może wywołać nawet próba sprowokowania takiego kontaktu fizycznego.

Do specyficznych lęków dzieci z autyzmem możemy również zaliczyć fobie związane z windami, toaletami czy hałasem wywołanym przez sprzęty domowe jak np.: odkurzacz.

Jak postępować z dzieckiem chorym na autyzm?

Postępowanie z dzieckiem chorym na autyzm wymaga wiedzy i umiejętności podejścia do niego w taki sposób, aby unikać sytuacji stresowych, a przede wszystkim sytuacji powodujących lęk lub złość. Bardzo ważne w przypadku dzieci z autyzmem jest informowanie o nadchodzących zmianach, ale również wspieranie w nich i tworzenie atmosfery pozbawionej negatywnych bodźców.

Warto być uważnym w kontakcie z dzieckiem chorym na autyzm, reagować na chęć nawiązania kontaktu, dostosować poziom głosu i komunikaty do dziecka, używać gestykulacji czy tłumaczenia obrazowego.

Przenieś terapię do domu

Terapia w zaciszu domu, w dogodnym dla Ciebie terminie. Dyskretnie i profesjonalnie.

Umów się na wizytę online
Masz pytania? Napisz.
Specjalistyczna Przychodnia Twój Psycholog.online
* pola wymagane