11.10.2024
Na czym polega metoda EMDR i kiedy warto z niej skorzystać?
Czym charakteryzuje się terapia EMDR i jaka jest jej skuteczność ?
Wszystko o Terapii EMDR w niniejszym artykule.
Spis treści:
Terapia EMDR (tj. terapia gałek ocznych) na czym polega? To nowatorska metoda psychoterapeutyczna, której celem jest przetwarzanie traumatycznych wspomnień, aby złagodzić ich negatywny wpływ na zdrowie psychiczne. Metoda EMDR wyróżnia się na tle innych form terapii dzięki zastosowaniu specyficznej techniki ruchu gałek ocznych, która ma za zadanie stymulować procesy neurofizjologiczne, pozwalające na przetwarzanie trudnych emocji oraz wspomnień. Pomysł ten zrodził się z obserwacji Francine Shapiro, która zauważyła, że szybkie, powtarzalne ruchy gałek ocznych mogą pomóc w zmniejszeniu intensywności negatywnych myśli oraz reakcji emocjonalnych.
Podstawowym założeniem terapii EMDR jest przekonanie, że mózg człowieka posiada naturalne zdolności do samoregeneracji psychicznej, ale te zdolności mogą zostać zablokowane w wyniku przeżytych traum. Metoda EMDR polega na odblokowaniu tych mechanizmów poprzez odpowiednią stymulację podczas przypominania sobie traumatycznych wydarzeń. W trakcie sesji, terapeuta EMDR kieruje pacjentem, zazwyczaj zachęcając go do wodzenia wzrokiem za ruchami dłoni terapeuty, co jednocześnie stymuluje proces przetwarzania nieprzepracowanych emocji.
To, co wyróżnia terapię EMDR na tle innych podejść, to jej koncentracja na bezpośrednim przetwarzaniu wspomnień, zamiast analizowaniu myśli i emocji, które się z nimi wiążą. W czasie sesji pacjent nie musi szczegółowo opowiadać o przeżytych traumach – istotą jest aktywizacja procesu przetwarzania poprzez bilateralną stymulację. Uczestnik terapii przechodzi przez serię ruchów gałek ocznych lub inne formy stymulacji zmysłowej (np. dźwiękowej czy dotykowej), co wspomaga redukcję intensywności negatywnych reakcji emocjonalnych związanych z traumatycznymi doświadczeniami.
Pacjenci korzystający z tej metody często podkreślają w swoich opiniach, że terapia EMDR pozwala im na odczuwanie ulgi, nawet jeśli wcześniej tradycyjne formy psychoterapii nie przyniosły oczekiwanych efektów. Opinie pacjentów, jak również badania naukowe wskazują, że terapia EMDR może być skuteczna nie tylko w leczeniu zespołu stresu pourazowego, ale również w przypadku depresji, lęków, fobii czy innych zaburzeń psychicznych.

Badania nad skutecznością terapii EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing) wykazują, że jest to metoda o wysokiej efektywności w leczeniu traumy, zwłaszcza zespołu stresu pourazowego (PTSD), ale również innych zaburzeń psychicznych, takich jak depresja czy lęk. Randomizowane kontrolowane badania kliniczne (RCT) potwierdzają, że terapia EMDR jest co najmniej tak samo skuteczna, jak inne uznane terapie, takie jak terapia poznawczo-behawioralna (CBT) czy terapia ekspozycyjna. Terapia EMDR opinie opierają się na solidnych dowodach naukowych, które sugerują, że EMDR pozwala na skuteczne przetwarzanie traumatycznych wspomnień, co z kolei prowadzi do zmniejszenia intensywności objawów lękowych, depresyjnych oraz tych związanych z PTSD.
Dodatkowo, badania nad neurobiologicznymi efektami EMDR sugerują, że metoda ta może wpływać na zmiany w strukturach mózgu, takich jak hipokamp, co potencjalnie przyczynia się do długoterminowej poprawy funkcjonowania emocjonalnego. Terapia gałek ocznych , czyli stymulacja bilateralna stosowana w EMDR, wydaje się być kluczowa w przetwarzaniu i desensytyzacji traumatycznych wspomnień.
W niniejszej publikacji szczegółowo odpowiemy na pytanie : Terapia EMDR co to?
Terapię EMDR może prowadzić jedynie wykwalifikowany specjalista, który przeszedł odpowiednie szkolenie w tej metodzie. Terapeuta EMDR to zazwyczaj psycholog, psychoterapeuta lub psychiatra, który zdobył certyfikację i ukończył zaawansowane kursy w zakresie pracy z pacjentami cierpiącymi na zaburzenia związane z traumą. Aby uzyskać pełne uprawnienia, terapeuci muszą nie tylko uczestniczyć w szkoleniach teoretycznych, ale również odbywać superwizowane praktyki, podczas których doskonalą swoje umiejętności. Warto zaznaczyć, że mimo wysokich kwalifikacji psychotraumatolog nie może prowadzić Terapii EMDR o ile nie posiada właściwego certyfikatu, bowiem ukończenie psychotraumatologii nie daje uprawnień do korzystania z tej metody.

Metoda EMDR na czym polega ? Wiele osób szuka odpowiedzi na to pytanie oraz zwraca uwagę na zalecenia do stosowania jej w terapii traumy. EMDR co to? To technika terapeutyczna, która okazała się szczególnie skuteczna w leczeniu PTSD oraz innych zaburzeń związanych z traumą, lękiem i depresją. Wiedząc już czym jest Terapia EMDR można skupić się na zaleceniach do stosowania tej metody.
Zalecenia do terapii EMDR obejmują przede wszystkim osoby cierpiące na zespół stresu pourazowego (PTSD), które doświadczają intensywnych, nieprzepracowanych wspomnień związanych z traumą. Terapia może być także pomocna w leczeniu innych problemów, takich jak zaburzenia lękowe, fobie, depresja oraz traumy emocjonalne wynikające z trudnych doświadczeń życiowych, takich jak przemoc, wypadki czy strata bliskiej osoby. Terapia zalecana jest dla osób, które nie zareagowały dobrze na inne formy leczenia, w tym na terapię poznawczo-behawioralną.
Nie zaleca się jej u osób z zaburzeniami dysocjacyjnymi, chyba że terapeuta posiada odpowiednie przeszkolenie. Podobnie, osoby z epilepsją, skłonnościami do omdleń, czy nadużywające substancji psychoaktywnych powinny zrezygnować z tej metody lub omówić ją z lekarzem. Ważne jest, aby terapia była prowadzona przez doświadczonego, certyfikowanego terapeutę, który potrafi dostosować sesje do potrzeb pacjenta.
Jeżeli szukasz odpowiedzi na pytanie : terapia EMDR na czym polega? Czy też jeżeli szukasz możliwości terapii EMDR online to zachęcamy do skontaktowania się bezpośrednio z naszą recepcją, która odpowie na wszystkie pytania, a także pomoże w procesie rezerwacji wizyty kwalifikacyjnej, która jest obowiązkowa przed rozpoczęcia procedury leczenia z wykorzystaniem Terapii EMDR.
Bibliografia
Kowalski, J., Elżanowski, A., & Śliwerski, A. (2023). Przegląd wybranych psychoterapii PTSD, ich skuteczności i zaleceń terapeutycznych w terapii osób dorosłych. Psychiatria Polska, (303).
Korn, D. L. (2009). EMDR and the treatment of complex PTSD: A review. Journal of EMDR Practice and Research, 3(4), 264.
Balbo, M., Cavallo, F., & Fernandez, I. (2019). Integrating EMDR in psychotherapy. Journal of Psychotherapy Integration, 29(1), 23.
Terapia EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing) to metoda psychoterapeutyczna polegająca na przetwarzaniu traumatycznych wspomnień przy jednoczesnej stymulacji obu półkul mózgowych, najczęściej ruchami gałek ocznych. Na poziomie neurobiologicznym ruchy oczu wywołują fale delta, które pomagają przełączyć wspomnienie z ciała migdałowatego do kory przedczołowej, zmniejszając jego emocjonalny ładunek.
Sesja EMDR składa się z ośmiu faz: zebrania historii, przygotowania pacjenta, oceny wspomnienia, odwrażliwiania (desensytyzacji), instalacji pozytywnego przekonania, skanu ciała, zamknięcia i ewaluacji. Pacjent przywołuje bolesne wspomnienie, identyfikuje towarzyszące mu myśli i odczucia, a terapeuta prowadzi stymulację bilateralną (np. ruchy oczu, dźwięki). Proces powtarza się aż do znacznego zmniejszenia napięcia.
EMDR najczęściej stosuje się przy PTSD, traumach relacyjnych, silnych lękach, fobiach, depresji i zaburzeniach lękowych. Metoda znajduje zastosowanie również w zaburzeniach odżywiania, uzależnieniach oraz chronicznym bólu, co pokazuje jej uniwersalność.
Ruchy oczu lub inne formy stymulacji bilateralnej wyzwalają fale delta podobne do tych obecnych w fazie snu non-REM. Dzięki temu możliwe jest przeniesienie wspomnienia z reaktywnej części mózgu (ciała migdałowatego) do kory przedczołowej, gdzie dochodzi do jego przetworzenia. Stymulacja bilateralna pomaga także obniżyć pobudzenie układu nerwowego, co umożliwia bezpieczniejszą pracę z trudnymi treściami.
EMDR powstała jako terapia traumy i PTSD, ale dziś stosuje się ją także przy codziennym stresie, trudnych emocjach, lękach i zaburzeniach adaptacyjnych. Przetwarzanie wspomnień pozwala osłabić ich emocjonalny ciężar i poprawić odporność psychiczną. Dzięki temu metoda wspiera lepszą regulację emocji w zwykłych, życiowych sytuacjach.
Czas terapii zależy od skali traumy i indywidualnych potrzeb pacjenta — pierwsze efekty mogą pojawić się już po kilku sesjach, choć pełny proces trwa zwykle kilka miesięcy. Na efekty wpływają przygotowanie pacjenta, częstotliwość sesji i poziom trudności doświadczeń. Terapia jest elastyczna i dostosowywana do tempa, w jakim pacjent może bezpiecznie pracować.
Terapia EMDR jest ogólnie bezpieczna, jeśli prowadzi ją certyfikowany terapeuta. Wymaga jednak wcześniejszego wywiadu, stabilizacji emocjonalnej i oceny gotowości pacjenta. Osoby z poważnymi zaburzeniami psychicznymi, epilepsją lub niestabilnością emocjonalną wymagają dodatkowej ostrożności. W takich przypadkach terapeuta stosuje techniki stabilizacyjne, zanim przejdzie do pracy z traumą.
Przygotowanie obejmuje poznanie celu terapii, omówienie jej przebiegu oraz nauczenie technik stabilizacji, takich jak wizualizacja bezpiecznego miejsca czy praca z oddechem. Pacjent zbiera wspomnienia, które chce przetwarzać, i przygotowuje się na możliwe zmiany intensywności emocji. Dobre przygotowanie zwiększa poczucie bezpieczeństwa i ułatwia skuteczną pracę podczas kolejnych sesji.
EMDR skupia się na neurobiologicznym przetwarzaniu traum poprzez stymulację bilateralną, co zmniejsza emocionalny ładunek wspomnień. CBT koncentruje się na zmianie myśli i zachowań, a terapia rozmową — na eksploracji emocji poprzez dialog. EMDR angażuje mechanizmy podobne do naturalnego przetwarzania informacji w trakcie snu, dzięki czemu efekty często pojawiają się szybciej.
Po sesji mogą pojawić się ulga, spokój, zmniejszenie napięcia, ale także chwilowe pobudzenie, zmęczenie lub nasilenie wspomnień — to naturalny element integracji. Mózg „układa” informacje, a ładunek emocjonalny zostaje osłabiony. Długoterminowe efekty obejmują większą odporność na wyzwalacze, poprawę samopoczucia i większą kontrolę nad emocjami.